De Letterzetter stelt zich voor 2: lezen

640px-saint_hieronymus_follower_of_joos_van_cleve

Studie

Hoewel ik afgestudeerd taalkundige ben, heb ik tijdens de eerste jaren van mijn studie Nederlands ook veel letterkundevakken moeten volgen. Ik kwam er toen achter dat ik over het algemeen niet zo houd van (latere 20e-eeuwse) Nederlandse literatuur. Voor mijn gevoel ontbreekt het deze literatuur aan een goede dosis fantasie en gevoel en lijkt seks een verplicht nummer te zijn, dat bijna nooit iets toevoegt aan de betekenis of de sfeer van het verhaal. Engelse en Amerikaanse literatuur spreekt mij vaak meer aan, hoewel ook in Nederland een generatie schrijvers is opgestaan die mij meer aanspreekt. Verder ging ik zelf veel meer lezen, en kon ik ook meer met wat ik las. Wat dat betreft waren de letterkundige vakken voor mijn persoonlijke en letterkundige ontwikkeling zeker nuttig.

Leesclubs

Na haar studie richtte mijn vriendin samen met vrienden en kennissen de van oorsprong Nijmeegse leesclub The Stone Gods op, waarvan ik direct lid werd. We lazen boeken van alle tijden, landen en genres, en bespraken deze in een gezellige sfeer. Een van de voordelen van deze leesclub was, dat ik boeken las die ik anders niet uit mezelf had gekozen. Soms waren dit grote verrassingen, wat ertoe leidde dat ik steeds meer openstond voor verschillende soorten boeken. Daarbij leerde ik meer over de letterkundige praktijk en zorgde het lezen van al die boeken voor een grotere persoonlijke ontwikkeling; de mij aansprekende boeken bevatten immers vaak voor mij interessante ideeën en visies, wat ervoor zorgt dat ik meer nadenk over deze zaken en mezelf daarmee ontwikkel.

Mijn vriendin is een jaar geleden gepromoveerd op leerprocessen en lees- en deelnamemotieven rond leesclubs. Ik heb haar onderzoek van dichtbij gevolgd en mocht soms helpen. Hierdoor werd mijn letterkundige interesse nog sterker, zeker ook het aspect van de lezer zelf. De hiervoor genoemde leesclub bestaat nog steeds, maar ikzelf ben om praktische redenen uit de club gestapt. In 2014 heb ik mijn eigen Roermondse leesclub opgericht. Wij beperken ons tot wereldklassiekers en wel om twee redenen. Ten eerste is de kans groot dat een klassieker interessant genoeg is om te bespreken. Ten tweede hebben klassiekers veel invloed gehad op latere literatuur en soms allerlei andere culturele en maatschappelijke ontwikkelingen; het intertekstuele geheel van de literatuur is door het lezen van klassiekers steeds beter te begrijpen (en te genieten).

Persoonlijke zoektocht

Voor mij is lezen veel meer dan alleen ontspanning. De betekenis van het lezen van wereldklassiekers kwam hiervoor al aan de orde. Naast de leesclubboeken lees ik echter ook heel andere boeken. Daarbij is het voor mij van belang boeken te vinden die passen bij mijn eigen denkontwikkeling en mijn ontwikkeling van wat ikzelf ‘sfeer’ noem. Sfeer is misschien het beste te beschrijven als een intuïtief thuisvoelen in een boek (of muziek, of kunst, of…) en heeft overeenkomsten met nostalgie, melancholie, herkenning en een soort geheim, duister genot. Het is een gevoel dat je als lezer op één lijn zit met de schrijver. Vaak is in dit geval de stijl van het boek belangrijker dan het verhaal, hoewel bepaalde motieven en verhaalelementen ook kunnen bijdragen aan deze sfeer. Uiteindelijk zie ik het als mijn persoonlijke streven om de sfeer (deels) te kunnen verklaren uit met name letterkundige, psychologische en filosofische argumenten, en zo mijn eigen ideeën en visie op het bestaan aan te kunnen scherpen. Een en ander leidt ertoe dat ik periodes heb waarin ik bepaalde genres en/of schrijvers lees, zoals op het moment van dit schrijven met name weird tales en H.P. Lovecraft.

Alles wat ik heb gelezen verwerk ik (gewoonlijk met een korte recensie) in mijn persoonlijke leesarchief op Goodreads.

Letterkundige bijdragen

Ik schrijf verhalen, artikelen, essays en recensies, onder meer op het vlak van letterkunde en filosofie. De Woordenbrouwerij vormt mijn archief van zelfgeschreven teksten, en is daarbij het platform waarop ik nieuw geschreven teksten publiceer. Onder de teksten staat vermeld waar ze eventueel eerder zijn gepubliceerd.

Letterkundige ideeën

Het voert te ver om hier in te gaan op mijn algemene letterkundige ideeën. Hieronder een lijstje artikelen waarin enkele van mijn ideeën (deels impliciet) naar voren komen:

In de toekomst wil ik meer algemeen letterkundige artikelen schrijven (maar hoe groter mijn lezerservaring des te meer zinnigs ik over boeken kan zeggen). In het volgende artikel zal ik ingaan op ‘schrijven en denken’.