Diensten en tekstsoorten

De praktijk leert dat de diensten die ik lever vaak in elkaar overgaan of gecombineerd worden, maar toch kunnen ze opgedeeld worden in drie hoofdcategorieën: tekstredactie, tekstadvies en tekstschrijven. Bij alle diensten kan het gaan om verschillende tekstsoorten.

Hier kunt u mijn bedrijfsportfolio en persoonlijke portfolio vinden voor voorbeelden.

Tekstredactie

Onder tekstredactie schaar ik alle werkzaamheden die ik uitvoer op bestaande teksten en waarbij ik aanpassingen verricht, al dan niet met toelichting erbij en al dan niet in samenspraak met de opdrachtgever. Bij het werken met grote, gestructureerde teksten worden gewoonlijk alle verschillende werkzaamheden uitgevoerd. Uiteraard kan de opdrachtgever bepalen hoever de tekstredactie mag gaan.

Tekstcorrectie

De mildste vorm van tekstredactie is het verbeteren van spel- en typfouten en het rechtzetten van kromme zinnen en stijlfouten. Spelling, grammatica en leesbaarheid zijn bij tekstcorrectie de aspecten waarop gelet wordt. De spellingcontrole van Word is helaas te beperkt om dit werk over te kunnen nemen. Elke professionele tekst kan dan ook goed een laatste ‘menselijke’ taalcheck gebruiken.

Redigeren

Meestal gaat een opdracht verder dan tekstcorrectie, zeker als het gaat om langere teksten. Dan spelen zaken mee als (logische) tekstopbouw, inhoudelijke helderheid, juistheid van de argumentatiestructuur en consistent taalgebruik. In de praktijk zal ik simpelere tekstuele aanpassingen direct (eventueel zichtbaar) doorvoeren. Complexere zaken, zoals aanpassing van structuur of redeneringen, zal ik met de opdrachtgever bespreken of als advies invoegen, al dan niet met een tekstuele suggestie. Aangezien tekststructuur vaak valt of staat met de lay-out (denk aan kopjes), hoort een deel van de lay-out vaak automatisch bij het redigeerwerk. Ook tekstadvies is vaak verweven met redigeerwerk.

Lay-out en drukproeven

Bij tekstredactie hoort vaak ook een stukje lay-out. Veel technische en academische teksten bevatten naast tekst ook visuele tabellen en figuren. Tot op zekere hoogte kan ik deze zaken ‘meenemen’ bij het redigeren, zeker als er sprake is van een opgelegde huisstijl. Ik heb ervaring met lay-out en fotoredactiewerk, maar ook met het nakijken van drukproeven.

Herschrijven

Herschrijven is eigenlijk niet meer dan een ‘extreme’ variant van redigeren. Niet veel meer dan de inhoud van de tekst is al bepaald en omgezet in een tekst – de vorm en tekstuele inhoud wordt dan geheel door mij geschreven aan de hand van de aangeleverde tekst.

Tekstadvies

Buiten het tekstadvies dat gegeven wordt bij normale redigeerwerkzaamheden, zijn ook andere manieren van tekstadvies mogelijk.

Taaladvies

Op basis van door de opdrachtgever geschreven teksten kan ik advies geven over juist taalgebruik. Zo kan ik hulp bieden aan mensen met Nederlands als tweede taal, dyslectici en mensen die om een andere reden moeite hebben met de Nederlandse taal.

Formele hulp bij het schrijven

Soms zijn teksten dermate specialistisch of delicaat dat een verregaande samenwerking met de auteur is vereist. Via e-mails, telefoongesprekken of zelfs door samen achter de computer of het papier te gaan zitten, zal ik kunnen bijdragen aan het vormen van de tekst.

Inhoudelijke hulp bij het schrijven / ghostwriting

Met name bij teksten over een onderwerp waarvan ik inhoudelijke kennis heb, kan ik ook inhoudelijk aan de tekst bijdragen bij wijze van ghostwriter. Het geheel onder de vlag van een andere naam schrijven (ghostwriting) is ook mogelijk.

Proeflezen

Zowel bij fictie als bij informatieve teksten is het mogelijk de tekst te laten proeflezen. Ik lees dan intensief de tekst en maak buiten de tekst een rapport op met advies over zaken als opbouw, inhoud, argumentatie, stijl en taal. De opdrachtgever bepaalt op welke aspecten gelet dient te worden.

Tekstschrijven

Deze meest makkelijk uit te leggen dienst, is tevens de meest brede. Er is een scala aan tekstsoorten die in opdracht geschreven kunnen worden. In sommige gevallen is inhoudelijke kennis van zaken echter gewenst of vereist. Voorbeelden van teksten die ik al dan niet in opdracht heb geschreven zijn: columns, flapteksten, cursussen, rapporten, scripties, advertorials, korte verhalen en spelregels. Onder creatief schrijven schaar ik alle tekstvormen die primair als amusement zijn bedoeld, zoals columns en verhalen. Bij zakelijk schrijven gaat het om teksten met een primair zakelijk nutsdoel, zoals bedrijfswebteksten, rapportages en cursussen.

Tekstsoorten

Ik heb met veel tekstsoorten ervaring, maar nieuwe type teksten ga ik zeker niet uit de weg. Voorbeelden van teksten waarmee ik ervaring heb:

  • cursusmateriaal
  • scripties en proefschriften
  • webteksten (m.n. WordPress)
  • rapporten
  • weblogs
  • artikelen (wetenschappelijk, populairwetenschappelijk, zakelijk…)
  • draaiboeken
  • handboeken
  • campinggidsen
  • fictie
  • spelregels